Tuổi thơ của mình, mình đã hạnh phúc.
Có cha mẹ yêu thương. Có chị em đùm bọc. Có bạn bè để vui chơi. Và có cả những cuốn sách để đắm chìm trong thế giới của những giấc mơ.
Tuổi thơ ấy lớn lên. Thành thiếu nữ. Thành tuổi trẻ.
Và mang theo một niềm tin được mặc định như một chân lý, đó là: Mình không đẹp. Mình không giỏi. Mình không có tài năng. Mình cũng chẳng khéo léo gì.
Niềm tin đó đến từ mẹ.
Mẹ không cố ý làm tổn thương mình. Nhưng những lời mẹ nói, đã ở lại.
Mình nhớ khi mẹ chê mình đen, xấu. Ba thì khen: “Nước da bánh ít mới đẹp.” Nhưng có lẽ trẻ con dễ bị tổn thương bởi những lời chê mạnh mẽ hơn là tin vào những lời khen chân thành.
Ba mẹ ạ, con đã chọn nghe lời chê.
Còn những đam mê của mình – thích ngồi một mình, thích viết linh tinh, thích vẽ bậy bạ, thích đọc sách – đều bị coi là những thứ tào lao.
Ba thấy những sở thích ấy nhưng không chê, cũng chẳng động viên bằng lời, có lẽ ba sợ sai với ý mẹ chăng, nhưng ba vẫn âm thầm cho mình tiền mua sách, ba dành một tủ kiếng nhỏ xinh để mình làm tủ sách và tủ sách đó được đặt ngay một góc phòng khách…. Nhưng trẻ con… mình không nhận ra ý nghĩa của hành động âm thầm đó…Nên mình không biết mình đúng hay sai. Mẹ thì bảo: “Những thứ đó chỉ mất thời gian. Hãy dành thời gian cho việc học.”
Hành động của Ba âm thầm, lời nói của mẹ mạnh mẽ… và mình nghe lời mẹ.
Khi có mẹ, mình học bài, chơi với em, làm việc nhà… mình làm những việc mà mình biết mẹ sẽ khen “Con gái mẹ ngoan”. Khi mẹ đi làm, mình lại sống với thế giới của riêng mình, những trang sách, những tờ giấy trắng. Mình nghe lời mẹ, mình học. Cho dù thuộc diện có thành tích học tập trong lớp, trong cái trường huyện nhỏ xíu đó… trong suốt thời đi học, thì niềm tin “mình không đẹp, không giỏi, không tài năng” vẫn cứ ở lại…như một chân lý. Và mình mang theo niềm tin ấy bước vào cuộc đời.
Nó trở thành mặc cảm. Thành sự tự ti. Thành một cái bóng đi theo mình suốt tuổi thanh xuân.
Mãi đến năm 26, 27 tuổi, mình mới dám nhìn lại chính mình.
Mới dám nhìn thẳng vào sự thật.
Và mình nhận ra: Mình không dở. Mình không xấu.
Thậm chí, mình còn thấy mình khá xinh. Mình thấy những điểm mạnh của mình. Mình thấy mình có giá trị.
Nhận ra và đi đến thay đổi là cả một quá trình cần sự dũng cảm. Cần những bước khởi đầu dù chênh vênh.
Nếu ngày trước, mình lạc bước, có những lần rơi nước mắt vì “không biết mình là ai”, vì “tại sao mình không được như người ta”…
Thì khi nhận ra vấn đề và quyết định thay đổi, mình lại rơi nước mắt – vì không biết bắt đầu từ đâu.
Mình bước đi những bước đầu tiên. Chênh vênh. Khập khiễng. Nhưng mình hiểu:
Mình đang bước lại. Quay về với con đường của chính mình.
Mình bắt đầu thay đổi cách nhìn nhận bản thân. Mình bắt đầu tự khẳng định giá trị. Lập trình lại tư duy. Tái tạo lại tiềm thức. Xây dựng lại phiên bản tái sinh – của chính mình.
Mình nhớ mỗi lần về nhà gặp mẹ, mình lại nói: “Con đẹp. Con giỏi.”
Mình hy vọng,
… đó là một cách gián tiếp để mẹ thay đổi lại, định hình lại hệ thống giá trị niềm tin của chính mẹ… những thứ mẹ cũng mang vào cuộc đời mình từ thế hệ ông bà, từ những niềm tin mặc định của xã hội… Nhưng mỗi lần nghe mình nói, Mẹ lại la lên: “Thôi, đừng có khùng. Người ta nghe, người ta cười cho.”
Mình hiểu.
Ngày xưa mẹ chê mình, không phải vì mẹ không thương. Mà vì mẹ cũng có niềm tin được truyền từ ông bà, từ cha mẹ, được định hình từ xã hội: “Là con người phải khiêm tốn. Khen mình là kiêu căng, là tự cao tự đại.”
Mình hiểu. Nhưng mình chọn phá vỡ.
Mình học cách khen con gái. Động viên con trong mọi hoàn cảnh. Thấy cái hay, cái giỏi của con ở mọi góc nhìn.
Mỗi lần mẹ nghe, mẹ lại nói: “Trời, mèo khen mèo dài đuôi.”
Mình cười: “Lúc nào con cũng thấy cái đuôi nó đẹp, vậy phải khen thôi. Vậy thì mèo con sau này mới giỏi được, mẹ à.”
Mẹ lại nói: “Cứ dạy con kiểu đó, tụi nó hư hết”
Bây giờ, mình là người mẹ của hai con. Là một người vợ hạnh phúc. Có người bạn đồng hành thấu hiểu. Lâu lâu, có dịp hàn huyên với mẹ, mình lại nhắc:
“Mẹ xem, hai đứa con gái của con, đứa nào cũng đẹp, đứa nào cũng ngoan, có đứa nào hư đâu.”
Mẹ cười, không nói gì…
nhưng mình hiểu… từ sâu thẳm, có thể mẹ đã thay đổi… nhưng đừng bắt mẹ công nhận chuyện đó.
Mình nhớ mẹ. Mình thương mẹ.
Và mình vỡ lẽ.
Có những điều mình vỡ lẽ cho chính mình:
Rằng mình không cần phải giống ai. Rằng những sở thích “tào lao” ngày xưa – viết, vẽ, đọc sách, ngồi một mình – không phải là phí thời gian. Đó là cách mình kết nối với chính mình. Và chính những điều ấy, sau này, đã nuôi dưỡng tâm hồn mình qua những ngày mệt nhất.
Rằng mình đẹp theo cách của mình. Không cần ai xác nhận. Không cần ai khen. Chỉ cần mình thấy mình ổn – là đủ.
Rằng có những ngày mình không cần làm gì to tát. Chỉ cần thở. Chỉ cần không gục. Chỉ cần mai thức dậy – là đã thắng rồi.
Có những điều mình vỡ lẽ cho thế hệ cha mẹ mình:
Rằng lời nói của cha mẹ không chỉ thoáng qua. Nó ở lại. Nó thành niềm tin. Nó thành vết thương. Hoặc thành đôi cánh.
Rằng khiêm tốn là tốt – nhưng không có nghĩa là chôn vùi con mình. Khen con không làm con hư. Khen con là cho con đôi cánh để bay.
Rằng thương con theo cách mình biết là chưa đủ. Còn cần thương con theo cách con cần. Và đôi khi, chỉ cần im lặng và ôm con một cái, còn hơn trăm lời dạy dỗ.
Mình không trách mẹ. Mình thương mẹ vì mẹ cũng chỉ biết thương con theo cách mẹ được thương. Nhưng mình chọn làm khác. Cho con gái mình. Và cho chính mình.
Bước Tango trong đời của mình, đôi khi bị lạc. Đôi khi chênh vênh. Có những ngày nhịp chậm hơn người khác. Có những ngày mình bước một mình giữa sàn nhảy trống.
Nhưng sau tất cả, mình hiểu một điều:
Không có bước nào là sai. Chỉ có những bước mình chưa kịp hiểu. Và khi mệt, được phép dừng. Được phép không theo kịp ai. Được phép chỉ cần… thở.
Hồi đó mình khóc vì không theo kịp ai.
Bây giờ mình khóc vì thương cô gái ngày xưa đã cố gắng quá nhiều để thành người khác.
Và mình ôm cô ấy – bước tiếp.
Không vội. Không ép. Không cần ai thấy mình.
Chỉ cần mình thấy mình.
Là đủ.
Cuối cùng thì, có cần gì lớn lao đâu, chỉ cần mình hiểu
Bước sai nhịp cũng là một bước. Có ngày chỉ cần cố gắng thở thôi cũng đủ can đảm rồi.
Các Bước Tango Khác
