Bạn có biết cảm giác khi trời se lạnh và có một tách gì đó thật ấm áp trên tay?
Đó là thứ mình tìm kiếm mỗi khi gió đông về, hay đơn giản chỉ khi cơ thể hơi mệt, hơi chậm chạp. Mình đã từng chỉ uống trà gừng khi bị cảm cúm, nhưng rồi dần dần, mình yêu thích trà gừng tươi organic vì chính hương vị cay nồng, ấm áp và sự kết nối với ký ức tuổi thơ mà nó mang lại.
Tình yêu của mình với gừng
Gừng là một gia vị phổ biến ở khắp châu Á. Lớn lên ở Việt Nam, mình đã quá quen với củ gừng già trong gian bếp của mẹ, dùng để kho cá, nấu cháo, hay pha một ly trà gừng nóng hổi mỗi khi trở trời. Nhưng mình không ngờ rằng khi qua bên này sống, mới thấy dân Mỹ cũng mê trà gừng lắm. Họ bán đủ loại trà gừng túi lọc, trà gừng mật ong, thậm chí cả kẹo gừng và bia gừng nữa.
Mình uống trà gừng không chỉ khi cảm cúm, mà nhiều khi chỉ đơn giản vì nhớ cái vị cay ấm của nó. Một buổi chiều trời se lạnh cuối thu, ngồi bên cửa sổ nhìn mưa bay, mình pha một tách trà gừng, nhấp từng ngụm nhỏ và thấy lòng bỗng ấm lại, như có ai đó đang ôm mình thật nhẹ nhàng.
Có một lần, buổi tối ở nhà người bạn, mình bỗng thèm một tách trà gừng. Mình hỏi bạn có gừng tươi không. Bạn hỏi: “Làm gì?” Mình nói: “Uống trà.” Bạn la lên quá trời: “Ban tối ai uống trà gừng?” Mình ngạc nhiên: “Sao vậy?” Bạn bảo: “Gừng có tính hàn, uống vào không ngủ được.”
Mình im lặng, không tranh luận. Thế là bữa đó, mình uống một loại trà nào đó không còn nhớ nữa, chỉ nhớ câu chuyện của bạn thôi. Nhưng từ hôm đó, mình thực sự tò mò: rốt cuộc, uống trà gừng vào buổi tối có sao không? Và nếu có người theo thuyết ngũ hành âm dương đủ kiến thức, mình rất muốn được nghe chia sẻ. Ở phần sau, chúng mình sẽ cùng bàn về điều này nhé.
Về nguyên liệu, bên này gừng tươi khá dễ kiếm, hầu như chợ Mỹ nào cũng có. Những củ gừng to, tròn, rất ít mắt, trông rất đẹp mắt. Nhưng đó không phải là những củ gừng organic. Và theo mình, nó không đủ chuẩn để làm nên một tách trà thực sự. Nó thiếu cái vị cay nồng đậm đà, thiếu cái xơ dai và hương thơm đặc trưng của gừng già thực thụ.
Mình hay để ý những chợ châu Á, khi có gừng organic, củ nhỏ, thật cây, xơ dày hơn chứ không non như những củ gừng bự ở siêu thị Mỹ. Mình mua nhiều mỗi lần gặp, rửa sạch, cắt lát hoặc đập dập rồi bỏ ngăn đông lạnh. Không chỉ dành để nấu nướng, mà còn để dành pha trà quanh năm. Và từ đó, trà gừng tươi organic trở thành người bạn thân thiết nhất trong gian bếp của mình.
Nghiên cứu của khoa học
Gừng không chỉ ngon mà còn rất tốt cho sức khỏe. Khoa học đã chứng minh rễ gừng chứa hàng trăm hợp chất sinh học, nổi bật nhất là gingerol và shogaol. Khi gừng tươi được đun nóng, gingerol chuyển hóa một phần thành shogaol – hợp chất có tác dụng kháng viêm mạnh hơn và tạo ra vị cay đặc trưng.
Các nghiên cứu cho thấy trà gừng tươi organic có thể giúp giảm buồn nôn (đặc biệt là ốm nghén và say tàu xe), chống viêm, giảm đau cơ sau vận động, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch. Đặc biệt, trong những ngày trời se lạnh, trà gừng giúp làm ấm cơ thể từ bên trong, kích thích tuần hoàn máu và giảm nguy cơ cảm lạnh.
Hiệu quả sử dụng
Mình đã uống trà gừng tươi organic rất nhiều năm và nhận thấy những hiệu quả rõ rệt sau:
Thứ nhất, trà gừng giúp giảm buồn nôn và khó tiêu. Có những bữa ăn hơi nhiều dầu mỡ, mình thấy hơi khó chịu ở bụng. Một tách trà gừng ấm sau bữa ăn khoảng 30 phút giúp dạ dày dễ chịu hơn hẳn.
Thứ hai, trà gừng giảm đau nhức cơ bắp sau khi vận động. Mình thường đi bộ đường dài vào cuối tuần. Về nhà, mình pha một ấm trà gừng lớn, uống từ từ và thấy các cơ bắp đỡ mỏi rõ rệt.
Thứ ba, trà gừng tươi organic rất hiệu quả trong việc làm ấm cơ thể khi trời se lạnh. Mình nhớ có một lần đi cắm trại mùa thu, nhiệt độ xuống gần 0 độ C. Mình pha một bình trà gừng mang theo, mỗi ngụm trà như một ngọn lửa nhỏ sưởi ấm từ cổ họng xuống dạ dày, rồi lan tỏa khắp cơ thể.
Thứ tư, trà gừng giúp giảm nghẹt mũi và đau họng khi bị cảm lạnh. Mình thường kết hợp gừng với mật ong và chanh – một bài thuốc dân gian kinh điển mà hiệu quả chẳng thua kém bất kỳ viên thuốc cảm nào.
Thời điểm uống lý tưởng (và bàn về âm dương ngũ hành)
Quay lại câu chuyện buổi tối của người bạn. Mình đã tìm hiểu rất kỹ và xin chia sẻ với bạn điều này.
Trong y học cổ truyền phương Đông, gừng có tính ôn (ấm), chứ không phải tính hàn (lạnh) như bạn mình nói. Gừng vị cay, tính ôn, đi vào ba kinh: tỳ, vị, phế. Tác dụng chính là tán hàn, chỉ ẩu, giảm nôn, ôn trung (làm ấm bụng). Vì thế, gừng đặc biệt tốt cho những người có tỳ vị hư hàn (bụng dạ yếu, hay lạnh bụng, tiêu chảy nhẹ).
Vậy tại sao bạn mình lại nói “uống trà gừng buổi tối không ngủ được”? Có hai khả năng:
- Người đó có thể trạng nhiệt (thường bị nóng trong, khô miệng, táo bón, dễ nổi mụn). Với người nhiệt, gừng có thể làm tăng thêm nhiệt, dẫn đến bồn chồn, khó ngủ. Nhưng với người hàn (tay chân lạnh, sợ lạnh, đi phân lỏng), uống trà gừng buổi tối lại rất tốt, giúp ngủ ngon hơn vì cơ thể được làm ấm.
- Quan niệm dân gian có sự nhầm lẫn giữa gừng với một số loại thảo dược khác có tính kích thích.
Kết luận của khoa học mà mình thấy rất đúng sau nhiều lần trải nghiệm và tìm hiểu: Không có quy tắc cứng nhắc nào về thời điểm uống trà gừng. Tùy vào cơ địa của mỗi người.
- Nếu bạn thuộc thể hàn (tay chân lạnh, thích uống nước ấm, bụng dễ lạnh): Bạn có thể uống trà gừng bất cứ lúc nào, kể cả buổi tối, đều tốt.
- Nếu bạn thuộc thể nhiệt (hay nóng trong, khát nước lạnh, dễ nổi mụn): Nên uống trà gừng vào buổi sáng hoặc trưa, hạn chế buổi tối. Sáng uống một tách trà gừng còn giúp đánh thức hệ tiêu hóa và khởi động ngày mới rất tốt.
- Nếu bạn không rõ thể trạng của mình: Hãy thử uống một tách nhỏ trước 6 giờ tối và quan sát cơ thể. Nếu thấy dễ chịu và ngủ ngon, bạn có thể duy trì. Nếu thấy hơi bồn chồn, hãy chuyển sang uống vào buổi sáng.
Riêng mình, thuộc thể hàn, mình uống trà gừng tươi organic cả ngày lẫn tối. Khi trời se lạnh, không gì tuyệt bằng một tách trà gừng ấm trước khi ngủ.
Cách sử dụng
Pha trà gừng tươi organic rất đơn giản, nhưng có một vài bí quyết để ra ly trà ngon đúng chuẩn.
Nguyên liệu:
- 2-3 lát gừng tươi organic (khoảng 1-2 cm củ, không cần gọt vỏ nếu là gừng organic – rửa thật sạch)
- 300-400ml nước lọc
- Mật ong, chanh tươi hoặc đường phèn (tùy khẩu vị)
Cách làm:
- Gừng rửa sạch, cạo vỏ nhẹ (hoặc để nguyên vỏ nếu thích vị mạnh hơn), thái lát mỏng hoặc đập dập.
- Đun sôi nước, cho gừng vào đun với lửa nhỏ trong 5-10 phút. Đun càng lâu, trà càng cay và nồng.
- Tắt bếp, để nguội khoảng 2-3 phút rồi rót ra ly (hoặc uống nóng ngay nếu thích).
- Thêm mật ong và vài giọt chanh tươi nếu muốn.
Một số biến tấu mình yêu thích:
- Trà gừng mật ong chanh: Dùng khi bắt đầu có dấu hiệu cảm lạnh.
- Trà gừng nghệ: Thêm vài lát nghệ tươi – cực kỳ tốt cho việc giảm viêm.
- Trà gừng quế: Thêm một thanh quế – ấm áp và thơm nồng, rất hợp cho trời se lạnh.
Bảo quản: Gừng tươi organic mua về, mình rửa sạch, lau khô, thái lát hoặc đập dập rồi cho vào túi zip bỏ ngăn đá. Dùng dần rất tiện, không sợ hỏng.
Gừng với mình, như người bạn thân mà rất tốt, trên My Tango, mình muốn chia sẻ với bạn một người bạn cũ mà có thể bạn chưa từng nghĩ sẽ gắn bó lâu dài: trà gừng tươi organic. Không chỉ là thức uống khi ốm, nó còn là một người bạn đồng hành ấm áp trong những ngày trời se lạnh, trong những bữa tối hơi khó tiêu, hay đơn giản là khi bạn cần một chút an ủi từ gian bếp của mình.
Và nếu ai đó nói với bạn rằng “buổi tối đừng uống trà gừng”, hãy lắng nghe cơ thể mình trước. Bởi sống thuận tự nhiên, trước hết, là sống thuận với chính mình.
Theo Bước Tango – Sống thuận tự nhiên cũng như nhảy Tango: càng thả lỏng, càng uyển chuyển.
BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN ĐỀ
